De Japanse kimono
lezing door ervaringsdeskundige Feia van Hoek

Op 16 september jl. vond de eerste Nivonavond van dit seizoen plaats. Na de jaarvergadering over 2019 was het woord aan Feia van Hoek. Zij kwam ons iets vertellen over haar passie voor de Japanse kimono.  Negen jaar geleden kocht zij haar eerste ‘echte’ exemplaar. Zij heeft zich inmiddels helemaal in dit onderwerp verdiept. Zelfs ondernam ze speciaal daarvoor een aantal reizen naar Japan. Ook kocht zij een flink aantal accessoires zodat ze nu over genoeg kledingstukken en accessoires beschikt om twee mensen van top tot teen in de kimonodracht te kunnen hullen.
Een kimono (letterlijk: een ding om te dragen) is een traditioneel Japans kledingstuk. Het is een losse mantel of japon met wijde mouwen die met een ceintuur wordt dichtgebonden. Die ceintuur wordt vastgemaakt met een knoop aan de achterkant van de kimono. Het verschijnsel was rond het jaar 1000 n. Chr. vanuit China naar Japan overgewaaid. Maar in de loop der tijden hebben de Japanners er hun eigen versie van gemaakt.
Geleidelijk aan ontstond er een ontwikkeling van soberheid naar veel meer verschillende kleuren en motieven. De kimono anno 2020 is een stuk cooler qua motieven en je vindt ze zelfs met computerprints erop. De dracht bestaat overigens uit zo veel mogelijk verschillende laagjes tot zelfs 20 toe; daar kun je je bijna niet meer in bewegen.
Sinds de twintiger jaren van de 20e eeuw stapten veel Japanse mensen over op het dragen van westerse kleding, zodat de traditionele dracht langzamerhand aan het uitsterven is.  Deze  wordt gelukkig nog wel beschouwd als cultureel erfgoed en om de traditie van het aankleden en dragen van de kimono levend te houden worden er speciale cursussen gegeven voor jonge vrouwen.

Een kimono wordt vervaardigd uit één baal stof. Als er twee of meer verschillende stoffen in verwerkt zijn, mag het geen kimono meer heten. Het kledingstuk kan machinaal vervaardigd worden, maar het mooiste is natuurlijk om hem helemaal met de hand in elkaar te zetten. Wol, katoen, zijde, linnen, hennep, zelfs polyester: van alle stoffen kun je een kimono maken. Ook is er een oneindig aantal bewerkingen mogelijk, bij voorbeeld weven, verven en borduren.
Er zijn vele verschillende soorten kimono, elk met een eigen betekenis. Je kunt er de status van de draagster aan herkennen, bijvoorbeeld leeftijd, burgerlijke staat of titel. Een traditionele kimono is van zijde gemaakt en kost nieuw zo'n 60.000 euro.
Een goede vrouwenkimono heeft wijde mouwen, die aan de achterkant open zijn, zodat de draagsters daar allerlei spullen in kunnen doen. Je hebt overigens heel veel verschillende speciale onderdelen nodig om een kimono op de juiste wijze aan te trekken. Er hoort bijvoorbeeld een speciale bh bij (een minimizer) om de borsten van de draagster zoveel mogelijk plat te drukken. Het ideale vrouwenfiguur voor de kimono is namelijk cilindervormig (dus zonder zichtbare taille). Alles wat van deze ideale vorm afwijkt, wordt opgevuld met speciale op maat vervaardigde kussentjes. Al vrij in het begin van de aankleedpartij moet de draagster haar sokjes al aantrekken omdat dat later niet meer mogelijk is.
De mannenkimono’s zijn, in tegenstelling tot die van de vrouwen, vrij sober van kleur en uitvoering. Ze worden op maat gemaakt en  met een eenvoudig koord dichtgebonden.
Normaal gesproken gaat een kimono wel drie generaties mee. Tegenwoordig zijn er ook confectiekimono's die heel  betaalbaar zijn, o.a. door het gebruik van polyester stoffen (nadeel: die zitten onprettig door al die verschillende laagjes).

Feia’s eigen kimono
Uit ervaring weet Feia dat het aantrekken van het kimonokostuum mogelijk is binnen 20 minuten, maar dan is het wel haastwerk. Als het helemaal netjes moet gebeuren, ben je zomaar een uur onderweg om alle onderdelen goed op hun plaats te krijgen.
Op de avond van de lezing droeg Feia een kimono waar een mooi verhaal bij hoort. Op een van haar Japanreizen wilde ze eens in kimono naar een museum gaan omdat ze dan gratis naar binnen mocht. Ze kleedde zich netjes aan en vroeg aan de hostelhoudster of die even wilde kijken of ze het goed had gedaan. De vrouw reageerde hevig geschokt en verbood haar zo gekleed de straat op te gaan. Zij holde de kamer uit om even later terug te komen met drie grote supermarkttassen vol kledingstukken. Feia werd daar van top tot teen in gehuld voordat ze naar het museum mocht. Wat bleek nu? De kimono die Feia zelf had aangeschaft was bestemd voor dames van boven de 60 jaar! Dit verkeerd gekozen kledingstuk zou een schande betekend hebben voor het hostel!
Het muisje had nog een mooi staartje. Een kimono is namelijk een kledingstuk dat van moeder op dochter overgeërfd wordt. De hostelhoudster in kwestie was kinderloos en had dus niemand om de kimono aan na te laten. Daarom schonk ze hem aan Feia. Dit was een heel emotioneel moment voor beide vrouwen.

Annemarie Broek